Trong khi nhiều công ty công nghệ nói về AI agent như tương lai của năng suất, ClickUp vừa biến câu chuyện đó thành một quyết định gây sốc: sa thải 22% nhân sự và gọi đó là bước đi để “tăng tốc” nhờ AI, chứ không phải cắt giảm chi phí.
CEO Zeb Evans viết trên X rằng ClickUp đang hướng tới việc trở thành một “100x org” – một tổ chức có thể tạo ra tác động gấp nhiều lần nhờ AI. Thay vì để nhân viên tự làm hết, ClickUp được cho là đã triển khai khoảng 3.000 AI agent nội bộ để xử lý nhiều đầu việc phức tạp. Vai trò của con người chuyển sang kiểu “điều phối và kiểm duyệt”: giao việc cho agent, rồi rà soát kết quả để đảm bảo đúng tiêu chuẩn.
Điểm khiến câu chuyện càng dễ gây tranh cãi là lời hứa đi kèm: Evans nói phần lớn khoản tiết kiệm sẽ “chảy ngược” về những người ở lại, thông qua các dải lương mới, thậm chí có thể xuất hiện mức lương 1 triệu USD cho những ai tạo ra “tác động vượt trội” nhờ AI. Nói cách khác, ClickUp đang muốn thưởng rất mạnh cho nhóm nhân sự biết dùng AI để tạo giá trị, đồng thời loại bỏ dần những vị trí không thích nghi.
ClickUp không phải công ty duy nhất mơ về cú nhảy năng suất nhờ agent tự trị. Một khảo sát của Gartner được TechCrunch dẫn lại cho thấy khoảng 80% doanh nghiệp dùng công nghệ tự động hóa đã cắt giảm việc làm. Tuy nhiên, điểm đáng lưu ý là nghiên cứu này cũng nói việc giảm nhân sự không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp thu về lợi ích tài chính rõ rệt. Nghĩa là có thể có những nơi dùng AI như một cái cớ “đẹp” để tinh giản bộ máy, trong khi hiệu quả thật sự chưa chắc đã tương xứng.
Về phần mình, Evans nói ClickUp đang nhìn thấy hiệu quả năng suất từ AI agent, và công ty còn muốn đưa các thước đo này vào sản phẩm cho khách hàng. Ông cho biết ClickUp không “gamify” chi phí token, mà tập trung đo giá trị tạo ra và thời gian tiết kiệm. Đây cũng là một phản biện trực diện với trào lưu “tokenmaxxing” – đo mức độ dùng AI bằng số token tiêu thụ, vốn bị chỉ trích là dẫn tới lãng phí chi phí AI mà không phản ánh hiệu quả thực.
Thông điệp cốt lõi mà Evans đưa ra khá lạnh lùng: “ai tự động hóa được công việc bằng AI thì sẽ luôn có việc”. Nhưng theo logic đó, nếu AI dần gánh nhiều phần việc hơn, doanh nghiệp về dài hạn cũng sẽ cần ít người hơn – và người không biết “tự động hóa chính mình” sẽ là nhóm bị bỏ lại.
ClickUp là một ví dụ sống động cho câu hỏi lớn của kỷ nguyên AI: AI sẽ giúp con người làm việc tốt hơn, hay sẽ là cái đòn bẩy để doanh nghiệp cắt giảm lực lượng lao động mạnh hơn? Có lẽ, câu trả lời sẽ không giống nhau với mọi công ty – nhưng rõ ràng, cuộc thử nghiệm này đã bắt đầu.
